Szkoła Letnia FuturHist gości w Krakowie!

Dziś w Krakowie odbyło się spotkanie w ramach Letniej Akademii Modernizacji Budynków Historycznych, organizowanej w ramach europejskiego projektu badawczego FuturHist.

Uczestnicy spotkali się najpierw w budynku demonstracyjnym projektu FuturHist przy ul. Kościuszki 18, gdzie Marcin Paradyż – Dyrektor Zarządu Budynków Komunalnych w Krakowie przedstawił zakres prac planowanych w tym obiekcie. Kamienica przy Kościuszki 18 to reprezentatywny przykład zabudowy z przełomu XIX i XX wieku, wpisany do rejestru zabytków i objęty ścisłą ochroną konserwatorską, jeden z czterech europejskich budynków demonstracyjnych projektu, obok obiektów w Hiszpanii, Szkocji i Szwecji.

Następnie uczestnicy zostali podzieleni na cztery grupy i odwiedzili wspólnie z pracownikami Zarządu Budynków Komunalnych w Krakowie oraz specjalistami z Politechniki Krakowskiej kolejne obiekty w zarządzie ZBK, które służą jako obiekty przykładowe w ramach Letniej Akademii Budynków Historycznych: przy ul. Syrokomli 5, ul. Dietla 53, ul. Kraszewskiego 22 oraz ul. Długiej 15. W ramach szkoły letniej młodzi projektanci i naukowcy mają opracować plany kompleksowych modernizacji energetycznych tych budynków, zgodnych z duchem projektu FuturHist, łączących redukcję zużycia energii z zachowaniem wartości historycznej i estetycznej obiektów.

 

Czym jest Letnia Akademia?

Letnia Akademia Modernizacji Budynków Historycznych (FuturHist Retrofit Academy) to druga część dwuetapowego programu szkoleniowego FuturHist, skierowanego do architektów, inżynierów i specjalistów ochrony dziedzictwa. Program trwa w dniach 7–13 września 2026 roku i gości w Krakowie 20 najbardziej obiecujących uczestników, wyłonionych z blisko 400 osób zgłoszonych do międzynarodowego programu szkoleniowego, którzy wcześniej przeszli etap e-learningowy. W trakcie tygodniowego, praktycznego szkolenia zespoły pracują na prawdziwych budynkach pozostających w zasobie Zarządu Budynków Komunalnych w Krakowie. Uczestnicy przeprowadzają diagnostykę budynku, wyznaczają cele wydajnościowe oraz opracowują kompatybilne, pasywne i aktywne rozwiązania modernizacyjne respektujące wartości dziedzictwa, stosując metodykę decyzyjną FuturHist oraz obliczenia energetyczne i analizy cyklu życia (LCA).

 

Czym jest projekt FuturHist?

FuturHist to europejski projekt badawczo-innowacyjny, którego pełna nazwa brzmi „Zintegrowane typologiczne podejście mające na celu wyznaczenie kierunków przyszłego rozwoju europejskich budynków historycznych w zakresie przejścia na czystą energię". Jego celem jest opracowanie skutecznych i efektywnych kosztowo rozwiązań, które pozwolą zmniejszyć zapotrzebowanie budynków historycznych na energię o minimum 60%, przy jednoczesnym zachowaniu ich wartości historycznych i kulturowych, bez stosowania typowych metod ocieplania elewacji czy standardowej wymiany okien, które są niedopuszczalne w obiektach pod ochroną konserwatorską.

Projekt jest realizowany od grudnia 2023 roku do grudnia 2027 roku i jest w 100% dofinansowany z funduszy Unii Europejskiej w ramach programu Horyzont Europa, przy udziale brytyjskiej agencji Research and Innovation. W konsorcjum uczestniczy 14 beneficjentów z 8 krajów UE oraz 3 partnerów stowarzyszonych z Wielkiej Brytanii, a liderem jest Akademia Europejska w Bolzano (EURAC) z Włoch. Z Polski w projekcie biorą udział trzy instytucje: Fundacja Sendzimira, Politechnika Krakowska i Miasto Kraków, przy czym Zarząd Budynków Komunalnych w Krakowie, zarządzający wieloma obiektami historycznymi, współpracuje z naukowcami nad podnoszeniem jakości i tempa ich renowacji, a Politechnika Krakowska zapewnia ekspertów z Wydziału Architektury i Wydziału Inżynierii Lądowej.

Kontekst budynku demonstracyjnego

Kamienica przy Kościuszki 18 to obiekt z lokalami mieszkalnymi i użytkowymi, w tym antykwariatem „Abecadło” w lokalu po dawnej aptece z historycznym wystrojem. Planowane prace obejmują izolację ścian fundamentowych szarą gliną, ocieplenie ściany zewnętrznej od strony podwórka materiałami naturalnymi, ocieplenie stropu wewnątrz budynku oraz montaż wentylacji mechanicznej z odzyskiem ciepła wykorzystującej istniejące przewody kominowe. Ponad 40% budynków zarządzanych przez ZBK podlega jakiejś formie ochrony konserwatorskiej, co czyni doświadczenia z tego projektu istotnym punktem odniesienia dla przyszłych modernizacji w skali całego miasta.